Jakie są etapy budowy domu? Jakie formalności przed zamieszkaniem?

Organizacja prac budowlanych wymaga przygotowania w miarę szczegółowego harmonogramu robót określającego kolejność i terminy ich prowadzenia. Inwestor, który bierze czynny udział w procesie budowlanym musi z dostatecznym wyprzedzeniem zapewnić dostawę niezbędnych materiałów i umówić się z kolejnymi ekipami na wykonanie określonych robót. Niemniej w praktyce istnieje duże ryzyko wystąpienia znacznych opóźnień spowodowanych najczęściej nierzetelnością wykonawców, warto więc opracować też plan awaryjny, poszukując np. pracowników zastępczych.

Jakie są etapy budowy domu? Jakie formalności przed zamieszkaniem?
Z artykułu dowiesz się:
  • Jak prawidłowo postawić fundamenty?
  • Jak wykonać ściany nośne i strop?
  • Jak zamontować pokrycie dachowe?
  • Jak przeprowadzić prace wykończeniowe?
  • Jakie złożyć dokumenty przed wprowadzeniem do nowego domu?

Stawiamy fundamenty

Fundament będący podstawą domu wymaga zawsze dostosowania jego konstrukcji do warunków gruntowych. Zawarte w projektach powtarzalnych rozwiązania fundamentowania opracowane dla gruntów stabilnych, mogą okazać się nieodpowiednie, gdy budujemy na podłożu nawodnionym, przewarstwionym czy gliniastym.

Stosowne modyfikacje konstrukcji powinien zrobić projektant na podstawie badań geologicznych gruntu. Musimy też uwzględnić dostosowanie wymiarów fundamentów - zwłaszcza szerokości - do rodzaju ścian nośnych, jeśli zmieniamy ich rodzaj przewidziany w projekcie.

Przykładowo fundamenty pod ściany dwuwarstwowe o szerokości 25 cm wymagają zwiększenia szerokości, gdy planujemy postawienie murów jednowarstwowych, np. z betonu komórkowego o szerokości 48 cm lub ściany trójwarstwowej z elewacją klinkierową.

Wylewanie fundamentu płytowego
Wylewanie fundamentu płytowego. Fot. T. Rybarczyk.

Na tym etapie budowy powinniśmy również utwardzić gruntowe podłoże podłogowe np. warstwą betonu stabilizującego oraz przeprowadzenie instalacji zewnętrznych (kanalizacji, wody i prąd) lub przynajmniej pozostawić przepusty do ich wprowadzenia.

Konieczne izolacje przeciwwilgociowe lub przeciwwodne dostosowujemy do rodzaju fundamentów - czy budynek jest podpiwniczony lub nie - oraz układamy termoizolację, najlepiej z płyt XPS. W przypadku podpiwniczenia, zasypanie wykopu od zewnątrz można zrobić dopiero po wykonaniu stropu, który usztywni ściany piwnicy i zapobiegnie ich odkształceniu pod naporem gruntu.

Budujemy ściany nośne i strop

Do budowy ścian nośnych parteru możemy przystąpić po dokładnym wypoziomowaniu ścian fundamentowych i ułożeniu na nich poziomej izolacji przeciwwilgociowej. Powinna łączyć się ona z izolacją podpodłogową, należy więc wyprowadzić do środka odpowiednie jej zakładki.

Materiały ścienne zajmują dużo miejsca na placu budowy i ich dostawę lepiej prowadzić etapami, co ułatwi tez transport na miejsce budowania. W pierwszym etapie stawiania ścian ograniczamy się najczęściej do murowania warstwy nośnej, a ocieplenie i elewację zostawiamy na później.

Osiągnięcie poziomu murów na wysokości pierwszej kondygnacji umożliwia ułożenie stropu o konstrukcji przewidzianej w projekcie i utworzenie wieńca oraz wyprowadzenie zbrojenia niezbędnego do budowy schodów.

W przypadku układania stropu prefabrykowanego (kanałowego lub typu filigran), niezbędne będzie użycie dźwigu o wymaganym wysięgu dostosowanym do wielkości budynku i możliwości manewrowych na działce.

Do ułożenia stropu prefabrykowanego konieczne jest użycie dźwigu
Do ułożenia stropu prefabrykowanego konieczne jest użycie dźwigu. Fot. Fabryka Stropów.

Po ułożeniu stropu wylewanego na budowie trzeba przewidzieć 2-, 3-tygodniową przerwę technologiczną umożliwiającą uzyskanie dostatecznej wytrzymałości betonu do prowadzenia dalszych robót.

W domach z poddaszem użytkowym budowane są ściany, które muszą być przystosowane do zamontowania więźby dachowej i wymagają z reguły wzmocnienia poprzez utworzenie słupków i obwodowego wieńca. Posłuży on do osadzenia kotew mocujących murłaty konstrukcji dachowej.

Wstępnie skośne ściany szczytowe muruje się nie do pełnej wysokości, aby ich zakończenie można później dopasować do kształtu więźby dachowej. Na tym etapie prac wyprowadzamy kominy na wysokość powyżej planowanej powierzchni połaci dachowej, a przewidując obmurowanie komina prefabrykowanego oblicówką, np. z cegły klinkierowej, nie można zapomnieć o utworzeniu na kominie płyty oporowej, na której spocznie warstwa wykończeniowa.

Montaż pokrycia dachowego

Konstrukcja dachu może być wykonana z sposób tradycyjny z belek drewnianych, desek lub montowana z elementów prefabrykowanych podnoszonych dźwigiem. Po ustawieniu więźby kończy się stawianie ścian szczytowych i przystępuje do ułożenia pokrycia dachowego.

Niezależnie od przeznaczenia poddasza (użytkowe czy gospodarcze), na krokwiach jako pierwszą warstwę należy zamocować poprzez kontrłaty folię dachową FWK, która zapewni też czasową ochronę przed opadami.

Montaż folii wstępnego krycia (FWK) chroniącej wnętrze budynku przed opadami.
Montaż folii wstępnego krycia (FWK) chroniącej wnętrze budynku przed opadami. Fot. Dorken Delta Folie.

Kolejne warstwy pokrycia to - zależnie od projektu - deskowanie, np. pod gonty bitumiczne lub bezpośrednie krycie blachodachówką, dachówką ceramiczną bądź cementową.

Podczas wykonywania pokrycia dachowego osadza się również okna połaciowe, wyłazy dachowe, instaluje orynnowanie, wyprowadza odpowietrzenie kanalizacji i wykańcza kominy.

Etapy prac wykończeniowych

Doprowadzenie prac do etapu stanu surowego, zamkniętego kończy się montażem okien i drzwi zewnętrznych, co sprawia, że można już prowadzić roboty wewnątrz bez względu na pogodę.

Przy sprzyjających warunkach - np. wczesną jesienią - warto jednak zdecydować się na ocieplenie, gdyż wtedy można spodziewać się optymalnych temperatur i wilgotności dla popularnej technologii BSO.

Wczesną jesienią (przy sprzyjających warunkach) warto zdecydować się na ocieplenie domu w technologii BSO.
Wczesną jesienią (przy sprzyjających warunkach) warto zdecydować się na ocieplenie domu w technologii BSO. Fot. Termo Organika.

Często inwestorzy przerywają dalsze prace budowlane na okres zimy obawiając się uszkodzeń, np. tynków na skutek osiadania „niewysezonowanego” budynku. Potencjalnie zagrożenie takie występuje w przypadku posadowienia domu na gruntach niestabilnych, ale naprawa ewentualnych uszkodzeń nie będzie kłopotliwa.

Decydując się na dalsze prace w zimie, musimy zapewnić przynajmniej tymczasowe ogrzewanie pomieszczeń, co umożliwi wykonywanie tzw. robót mokrych (tynków, podkładów podłogowych).

Można do tego celu wykorzystać grzejniki elektryczne (tzw. olejowe lub konwektorowe), nagrzewnice opalane olejem bądź nawet prowizorycznie podłączyć wkład kominkowy.

Prace wewnątrz budynku rozpoczynamy od postawienia ścianek działowych i rozprowadzenia instalacji elektrycznej, wodnej, kanalizacji i ogrzewania.

Stawianie ściany działowej z cegły
Stawianie ściany działowej z cegły. Fot. Lafarge.

Przy wyposażeniu domu w wentylację mechaniczną bądź system ogrzewania ciepłym powietrzem musimy rozprowadzić kanały o dość dużej średnicy, co niekiedy wymaga ukrycia ich w podłodze lub za ekranami osłonowymi.

Kolejny etap to ułożenie podkładów podłogowych (jastrychów) na warstwie izolacji termicznej bądź akustycznej. Najwygodniej wykonać je przy użyciu agregatów mieszająco-pompowych tzw. miksokretów z użyciem zapraw cementowych bądź anhydrytowych.

Świeży podkład wyłącza pomieszczenia z prowadzenia innych prac na kilka dni ze względu na możliwość uszkodzenia niedostatecznie stwardniałej powierzchni. Gdy jastrych dostatecznie zwiąże, można przystąpić do tynkowania sufitu i ścian.

Choć często prace wykonuje się w odwrotnej kolejności - najpierw tynki, a dopiero później jastrychy, ale wtedy łatwiej o uszkodzenie instalacji prowadzonej w podłodze. Suszenie pomieszczeń wymaga zapewnienia intensywnej wentylacji, a w chłodnych porach roku również ogrzewania.

Przyspieszenie wysychania można uzyskać poprzez wstawienie agregatów osuszających, które obniżają wilgotność powietrza. Prace wykończeniowe najczęściej dzielimy na etapy zależnie od przeznaczenia pomieszczeń i wymaganej specjalizacji zatrudnionych ekip.

Część robót wymaga zachowania określonej kolejności i ponownego wzywania fachowców, np. do założenia grzejnika po pomalowaniu ściany. Najczęściej zaczynamy wykończenie ścian i sufitów poprzez ich malowanie w pomieszczeniach mieszkalnych, ułożenia okładzin ściennych w łazienkach i kuchni. Z kolei ułożenie posadzki w płytek ceramicznych w łazience i kuchni pozwoli na zamontowanie przyborów sanitarnych i wyposażenie w potrzebny sprzęt.

Podłogi w pomieszczeniach mieszkalnych oraz obłożenie schodów zostawiamy na koniec prac wykończeniowych, gdyż posadzki są najbardziej narażone na uszkodzenia w trakcie wykonywania innych robót. Ostatnim zabiegiem będzie wstawienie drzwi wewnętrznych i ostateczne sprawdzenie funkcjonowania wszystkich instalacji.

Formalności przed wprowadzeniem do nowego domu

Formalnie możliwość zamieszkania w nowym domu wymaga zgłoszenia zakończenia budowy (przykładowy wzór zgłoszenia) w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego. Do zgłoszenia należy dołączyć szereg załączników wyszczególnionych na druku zgłoszeniowym. Z pewnością niezbędne będzie dołączenie dziennika budowy wraz z oświadczeniem kierownika budowy o zakończeniu robót i uporządkowaniu terenu.

W razie wprowadzenia zmian w projekcie dołącza się również dokumentację projektową z naniesionymi modyfikacjami. Kolejne dokumenty to sporządzona przez geodetę inwentaryzacja powykonawcza, świadectwo charakterystyki energetycznej oraz protokóły przyłączy i odbiorów poszczególnych instalacji.

Urząd po dostarczeniu zgłoszenia ma 14 dni na wydanie sprzeciwu w formie decyzji, np. ze względu na niezgodność budynku z zatwierdzonym projektem. Brak takiej decyzji rozumiany jest jako pozwolenie na użytkowanie domu.

Autor: Cezary Jankowski
Zdjęcie otwierające: L. Jampolska
Zdjęcia w tekście: T. Rybarczyk, Fabryka Stropów, Dorken Delta Folie, Termo Organika, Lafarge

Komentarze

FILMY OSTATNIO DODANE