2025-12-30 14:50:40 
Współczesne budynki projektuje się coraz szczelniej, a instalacje prowadzi gęściej niż kiedykolwiek wcześniej. To naturalna konsekwencja rosnących wymagań energetycznych, rozbudowanych systemów wentylacji, klimatyzacji, chłodnictwa, automatyki oraz skomplikowanych węzłów instalacyjnych.
W tym układzie izolacja techniczna staje się elementem, który współdecyduje o tym, jak instalacja zachowa się w sytuacji krytycznej, gdy pojawi się ogień.
W praktyce budowlanej temat bezpieczeństwa pożarowego materiałów izolacyjnych wraca na budowy i do biur projektowych w dwóch momentach: przy doborze rozwiązań do stref o podwyższonych wymaganiach oraz przy odbiorach, kiedy dokumenty i klasyfikacje muszą zgadzać się z tym, co rzeczywiście zamontowano.
Coraz częściej analizowane są parametry, które wprost przekładają się na warunki ewakuacji, czyli ilość dymu i zachowanie materiału w kontakcie z płomieniem.
Z tego powodu Armacell rozwija rozwiązania, które odpowiadają na oczekiwania rynku, ale też na realia pożaru w budynku: ograniczoną widoczność, szybkie zadymienie, ryzyko opadających płonących cząstek i presję czasu. ArmaPrene™ to właśnie technologia, która porządkuje te wymagania w spójną odpowiedź materiałową.
Bezpieczeństwo pożarowe izolacji – przepisy i normy
W polskich realiach punkt wyjścia stanowią wymagania przepisów budowlanych, w tym m.in. §267 ust. 8 „Warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie”. Zapis ten wprost kieruje dobór izolacji instalacyjnych na materiały nierozprzestrzeniające ognia, co w praktyce oznacza konieczność weryfikacji klasy reakcji na ogień.
Tę klasę określa norma PN-EN 13501-1, a więc dokument, do którego odwołują się zarówno projektanci, jak i osoby odpowiedzialne za zgodność zastosowanych wyrobów z wymaganiami formalnymi.
Sama „niepalność” nie zamyka tematu
Na budowie łatwo wpaść w pułapkę uproszczeń: skoro materiał ma dobrą klasę reakcji na ogień, temat jest załatwiony. Tymczasem w ocenie bezpieczeństwa pożarowego liczy się także to, co dzieje się po zapłonie – szczególnie w przestrzeniach zamkniętych, na korytarzach i w pionach instalacyjnych.
Właśnie wtedy znaczenia nabiera emisja dymu oraz ryzyko pojawienia się opadających płonących cząstek, które mogą zapalać kolejne elementy wyposażenia lub utrudniać ewakuację.
Dym jako krytyczny czynnik w pierwszych minutach pożaru
W praktyce ochrony przeciwpożarowej dym jest jednym z najgroźniejszych skutków pożaru, ponieważ ogranicza widoczność, utrudnia orientację i obniża jakość powietrza w czasie, gdy ewakuacja powinna przebiegać najszybciej.
To dlatego dziś coraz częściej analizuje się nie tylko „czy materiał zapali się łatwo”, ale też ile dymu wytworzy i jak zachowa się na drodze ewakuacyjnej. Dla inwestora oznacza to bezpieczeństwo użytkowników, dla projektanta – lepszą kontrolę ryzyka, a dla wykonawcy – jednoznaczne kryteria doboru i odbioru.
ArmaPrene™ – na czym polega technologia?
ArmaPrene™ to opatentowana technologia Armacell oparta o ognioodporne polimery oraz specjalnie opracowane dodatki ablacyjne. Klucz tkwi w zachowaniu materiału pod wpływem wysokiej temperatury: w czasie pożaru na powierzchni izolacji tworzy się warstwa ochronna, która ogranicza dalsze oddziaływanie płomienia na materiał. W efekcie izolacja ma działać przewidywalnie w warunkach, które dla instalacji są skrajne, a dla ludzi – decydujące.
Warstwa ochronna w trakcie pożaru
W praktyce budowlanej największą wartością jest powtarzalność parametrów. Technologia, która podczas pożaru tworzy barierę ochronną, porządkuje zachowanie izolacji: ogranicza rozwój płomienia na powierzchni, redukuje zadymienie i eliminuje efekt opadających, płonących fragmentów. To są cechy, które przekładają się na warunki ewakuacji i możliwości działania służb ratunkowych w strefach zadymionych.
Co oznacza klasa BL-s1, d0 w realnych zastosowaniach
W systemie PN-EN 13501-1 kluczowa jest nie tylko litera i cyfra klasy, ale też doprecyzowanie zachowania w zakresie dymu i kropli. Produkty wykonane w technologii ArmaPrene™, takie jak ArmaFlex® Ultima, osiągają klasę reakcji na ogień BL-s1, d0.
W praktyce oznacza to ograniczone rozprzestrzenianie płomienia, bardzo niską emisję dymu (oznaczenie s1) oraz brak opadających płonących cząstek (oznaczenie d0).
To zestaw parametrów, który ma bezpośrednie przełożenie na widoczność na drogach ewakuacyjnych, czas potrzebny na opuszczenie budynku i bezpieczeństwo ekip ratowniczych w warunkach wysokiego zadymienia.
Systemowe podejście do izolacji
W izolacjach technicznych liczy się nie tylko sam materiał, ale też sposób, w jaki pracuje jako całość: na łukach, trójnikach, przejściach przez przegrody, w strefach narażonych na wilgoć oraz tam, gdzie instalacje są serwisowane.
Armacell wykorzystuje ArmaPrene™ w szerokiej gamie wyrobów, które pozwalają zachować spójność parametrów w całym odcinku instalacji, a nie wyłącznie na prostych fragmentach.
Arkusze, rury, rurki, uchwyty i kleje
W ofercie producenta znajdują się rozwiązania przygotowane do różnych wariantów montażu, w tym arkusze standardowe, samoprzylepne i wstępnie pokryte, a także otwarte rury, rurki, uchwyty do rur oraz kleje.
To ważne, ponieważ izolacja techniczna działa tak dobrze, jak jej najsłabszy element: połączenia, styki i miejsca napraw. Systemowo dobrane komponenty ograniczają ryzyko błędów wykonawczych, ułatwiają zachowanie ciągłości izolacji i pozwalają lepiej kontrolować jakość na etapie odbioru.
Trwałość w warunkach eksploatacji
Technologia ArmaPrene™ jest opisywana jako odporna na czynniki, które w praktyce budowlanej regularnie niszczą izolacje: promieniowanie UV, wilgoć, działanie chemikaliów oraz zmienne warunki atmosferyczne. To cecha istotna nie tylko na zewnątrz obiektu.
Równie często problemy pojawiają się w garażach podziemnych, na dachach technicznych, w maszynowniach i w strefach, gdzie izolacja bywa narażona na przypadkowe uszkodzenia lub kontakt z substancjami stosowanymi w utrzymaniu czystości i serwisie.
Gdzie rozwiązania Armacell sprawdzają się najlepiej?
Zastosowanie izolacji o wysokich parametrach bezpieczeństwa pożarowego jest szczególnie uzasadnione tam, gdzie instalacje przebiegają w pobliżu dróg ewakuacyjnych, w szachtach instalacyjnych i w przestrzeniach o ograniczonej kubaturze.
Równocześnie technologia, która łączy odporność ogniową z trwałością mechaniczną, bywa wybierana do miejsc, w których liczy się niezawodność i stabilność parametrów w długim okresie.
Budownictwo mieszkaniowe i komercyjne
W obiektach mieszkalnych i komercyjnych izolacje techniczne pracują w układach HVAC, w instalacjach chłodniczych, węzłach cieplnych oraz na rozbudowanych trasach przewodów.
W takich miejscach kluczowe jest, aby materiał zachowywał się przewidywalnie w pożarze, a w normalnej eksploatacji pozostawał odporny na wilgoć, temperaturę pracy instalacji i typowe uszkodzenia eksploatacyjne. Właśnie dlatego parametry reakcji na ogień oraz ograniczenie emisji dymu stają się świadomym elementem projektu.
Przemysł przetwórczy, aplikacje morskie i kolejowe
Armacell wskazuje, że rozwiązania w tej technologii znajdują zastosowanie także w przemyśle przetwórczym, gdzie liczy się odporność chemiczna i mechaniczna, oraz w aplikacjach morskich i kolejowych, w których wymagana jest niezawodność w środowiskach o wymagających warunkach temperaturowych i eksploatacyjnych. To kierunki, w których izolacja jest elementem infrastruktury technicznej.
Jak prawidłowo dobierać izolację?
Dobór izolacji technicznej do instalacji warto prowadzić tak, jak prowadzi się dobór elementów systemu przeciwpożarowego: z kontrolą dokumentów, dopasowaniem do stref budynku i jasnym założeniem, że materiał ma działać również w warunkach awaryjnych.
Podstawą powinno być sprawdzenie klasy reakcji na ogień zgodnie z PN-EN 13501-1 oraz weryfikacja, czy deklarowane właściwości odpowiadają wymaganiom dla danego obiektu i danego przebiegu instalacji.
W praktyce na etapie projektu i zakupów kluczowe są dokumenty: deklaracje właściwości użytkowych, klasyfikacje w zakresie reakcji na ogień oraz aktualne karty techniczne.
Dopiero na tej podstawie można świadomie zdecydować, gdzie wymagany jest materiał o parametrach ograniczających zadymienie i eliminujących ryzyko opadających płonących cząstek.
Wykonawczo równie istotna jest konsekwencja montażu: ciągłość izolacji, poprawne sklejenie i zabezpieczenie newralgicznych miejsc. Właśnie tutaj przewagę daje podejście systemowe, w którym materiał izolacyjny, kleje i akcesoria są przewidziane do wspólnej pracy w konkretnej aplikacji.
Odbiór izolacji nie powinien kończyć się na ocenie wizualnej. Warto zadbać o spójność dokumentacji z tym, co jest zamontowane na trasie instalacyjnej, szczególnie w szachtach i strefach o podwyższonych wymaganiach.
W razie zmian materiałowych w trakcie realizacji konieczne jest zachowanie kontroli klas reakcji na ogień i parametrów dymowych, ponieważ to one będą weryfikowane w kontekście bezpieczeństwa użytkowników.
Jakość, cykl życia i wymagania środowiskowe
Nowoczesne budownictwo coraz częściej rozlicza materiały nie tylko z parametrów technicznych „na starcie”, ale też z zachowania w czasie oraz wpływu na wymagania środowiskowe.
Armacell podkreśla, że produkty oparte na ArmaPrene™ powstają przy zminimalizowanym zużyciu energii i zasobów oraz odpowiadają na rygorystyczne kryteria środowiskowe i zdrowotne wskazywane przez systemy certyfikacji, takie jak LEED®, BREEAM®, DGNB czy WELL®.
W praktyce inwestycyjnej oznacza to łatwiejsze prowadzenie polityk materiałowych w projektach, w których liczy się udokumentowana jakość oraz zgodność z wymaganiami projektów wielobranżowych.
Źródło i zdjęcia: Armacell
Komentarze