Czym kierować się przy wyborze okien?

Okna są bowiem montowane z różnych komponentów - ram , szyb, okuć i innych akcesoriów - a końcowy wyrób powinien spełniać wymagania inwestora. Kryteria jakimi można kierować się przy wyborze okna to - oprócz koloru i kształtu profili - jego ciepłochronność, funkcjonalność, odporność na uszkodzenie i włamanie oraz oczywiście cena.

Pamiętajmy też, że w domu jednorodzinnym nie wszystkie okna muszą być otwierane. Wstawienie okien fix (stałych) nie tylko zmniejszy koszty, ale i pozwoli na uzyskanie lepszej ciepłochronności.

Izolacyjność okien

O izolacyjności cieplnej okna decyduje nie tylko przenikalność oszklenia i ramy, ale również udział powierzchni szyb w całym oknie. Ze względu na mniejszą ciepłochronność ram niż stosowanego obecnie oszklenia, okna małe charakteryzować się będą nieco gorszym współczynnikiem Uw niż okna duże, z mniejszym udziałem profili okiennych.

Standardowe okna powinny jako całość uzyskiwać przenikalność cieplną poniżej 1,1 W/(m2 K), co wymaga montowania w typowych profilach pakietów szybowych o współczynniku przenikania ciepła Ug ok. 0,8 - 0,9 W/(m2 K). W praktyce wymusza to montowanie trzyszybowych pakietów okiennych zamiast powszechnie stosowanych dwuszybowych o przenikalności 1,0 - 1,1 W/(m2 K).

Wymagany poziom izolacyjności mogą również zapewnić zmodyfikowane konstrukcje profili okiennych, w których zamiast stalowych wzmocnień zastosowano materiały kompozytowe, a komory wypełniono materiałem termoizolacyjnym.

W przypadku ram drewnianych poprawienie ciepłochronności uzyskuje się przez zwiększenie ich grubości. W efekcie, uzyskanie wymaganej obecnie ciepłochronności okna wiąże się z koniecznością zastosowania droższych rozwiązań konstrukcyjnych i materiałowych wykorzystywanych dotychczas w oknach o ponad standardowych wymaganiach termoizolacyjnych.

W perspektywie jest dalsze podwyższanie wymogów - zgodnie z przepisami od 2021 roku okna nie będą mogły mieć gorszego współczynnika przenikania niż Uw = 0,9 W/( m2 K ). Przed inwestorem staje więc dylemat jak bardzo "ciepłe" okna warto montować, bo oferowane są też okna o współczynniku Uw poniżej 0,6 W/(m2 K).

Do sprawy można podejść czysto ekonomicznie, wyliczając w jakim czasie wyższy koszt zakupu zwróci się w mniejszych wydatkach na ogrzewanie lub zadbać o ekologię w sensie globalnym i potraktować kalkulacje ekonomiczne jako drugorzędne.

Okna z drewna czy plastiku

Oba rodzaje ram mają swoje wady i zalety, ale podstawowy wpływ na ich trwałość i własności użytkowe będzie miała jakość użytego do ich produkcji surowca i staranność wykonania. Wytwórcy profili okiennych - tak z PCW jak i drewnianych - dbają o zaspokojenie wysokich wymagań estetycznych swoich klientów, wprowadzając nowe kształty ram okiennych, zwiększają paletę ich kolorów przy jednoczesnym podwyższeniu ich trwałości.

W profilach z PCW największy wpływ na ich ciepłochronność ma szerokość profili i rodzaj zastosowanych wzmocnień, a nie jak się często sądzi - liczba komór. Oprócz przewodności cieplnej istotną cechą profilu okiennego jest jego sztywność.

Profile mogą być klasy A, B lub C zależnie od grubości ścianek. Ma to bezpośredni wpływ na statykę, wytrzymałość stolarki i możliwości konstrukcyjne. Warto zatem sprawdzić z jakiej klasy profilu proponowane są okna, szczególnie gdy są duże i przewidziane do montowania ciężkiego oszklenia.

Wszystkie profile PCW wymagają dodatkowego usztywnienia w postaci zbrojenia. Zgodnie z wytycznymi powinno się stosować zbrojenie z profili stalowych o grubości min. 1,5 mm, ale w "oszczędnych" oknach montowane mogą być wzmocnienia o grubości jedynie 1,0 - 1,2 mm.

W profilach drewnianych również dąży się do zwiększania ich szerokości co oczywiście wpływa bezpośrednio na poprawę sztywności i ciepłochronności. Standardowo, okna drewniane mają ramy o szerokości 70 - 100 mm, a w oknach o szczególnie wysokich wymaganiach cieplnych nawet 120 mm. Szersze ramy pozwalają też na zamontowanie grubszych i cieplejszych pakietów oszklenia.

Coraz większą popularnością cieszą się okna aluminiowo-drewniane, łączące walory naturalnego materiału z ochronnymi cechami aluminium. Oferowane są w dwóch wersjach. Rama skrzydła i ościeżnica wykonane są z drewna i tylko z zewnątrz osłonięte aluminiowym profilem - rodzajem nakładki - lub skrzydło i ościeżnica zbudowane są z dwóch różnych profili: zewnętrznego - aluminiowego i wewnętrznego - drewnianego.

Okno energooszczędne z 7-komorowym profilem ramy i skrzydła oraz 3-komorowym pakietem szybowym

Bezpieczna i ciepła szyba

Największy wpływ na poziom termoizolacyjności okna ma współczynnik przenikania ciepła przez szyby. Standardowe pakiety jednokomorowe mają układ 4-16Ar-4T o współczynniku Ug = 1,0 - 1, 1, zbudowane są z dwóch tafli szkła o grubości 4mm oddzielonych 16 mm ramką dystansową, gdzie przestrzeń międzyszybową wypełnia argon, a jedna szyba pokryta jest cienką powłoką niskoemisyjną.

Coraz częściej montowane są jednak pakiety dwukomorowe o znacznie lepszych parametrach cieplnych - np. wkłady trzyszybowe o budowie 4T-14Ar-4-14Ar-4T z dwiema powłokami niskoemisyjnymi, wypełnione argonem osiągają współczynnik Ug na poziomie 0,6 W/(m²·K).

Oszklenie o bardzo wysokiej ciepłochronności (Ug ok. 0,3 W/m2 K) zapewniają pakiety trzykomorowe i z wypełnieniem komór gazem kryptonem. Na przenikalność cieplną oszklenia ma też wpływ rodzaj ramki obwodowej łączącej poszczególne tafle. Zastosowanie tzw. ciepłej ramki może zmniejszyć ucieczkę ciepła nawet o 10%.

Oszklenie powinno spełniać również wymagania dotyczące ochrony przed nadmiernym nasłonecznieniem. Coraz powszechniej stosowana klimatyzacja pomieszczeń wymaga, aby w okresie letnim przegrody przezroczyste ograniczały przenikanie promieniowania słonecznego.

Zmniejszenie promieniowania uzyskuje się dzięki powłokom przeźroczystym nanoszonym na powierzchnie szyby, a wskaźnik g (tzw. solar faktor SF) osiąga wartość ok. 0,4 przy zachowaniu niemal niezmienionej przezroczystości przeszklenia w stosunku o szyb standardowych.

W rejonach o dużym natężeniu hałasu zewnętrznego, w oknach powinno być montowane oszklenie o podwyższonej dźwiękochłonności. Efekt wyciszenia zapewnia użycie szyb o zwiększonej grubości. Często podwyższenie izolacyjności akustycznej łączy się ze zwiększeniem odporności szyb na rozbicie przy próbie włamania.

Montowane są wtedy - od zewnątrz - szyby warstwowe, oznaczane symbolami określającymi liczbę i grubość tafli szklanych oraz liczbę przekładek z folii PVB. Przykładowe oznaczenie 55.2 określa szybę składająca się dwóch tafli szklanych o grubości 5 mm, połączonych folią o podwójnej grubości. Od parametrów tej szyby zależy zmniejszenie poziomu hałasu i zakwalifikowanie do odpowiedniej klasy odporności na włamanie.

Wygodne okucia okienne

Rodzaj zamontowanych okuć decydować będzie o funkcjonalności, szczelności i bezpieczeństwie. Standardowo w oknach montowane są mechanizmy rozwierno-uchylne skrzydeł, mikrorozszczelnienie, niekiedy klamka zamykana na kluczyk.

Dodatkowo zakładane są elementy okucia podnoszące komfort użytkowania np. stopniowanie uchyłu czy zatrzask balkonowy. Z kolei o odporności na wyważenie decydują zaczepy przeciwwyważeniowe oraz liczba specjalnych rygli w kształcie grzybka rozmieszczonych na obwodzie skrzydła.

autor: Redakcja BudownicwaB2B
oprac.: Maja Wychowaniec
zdjęcia: Aluprof, Drutex