2026-02-11 13:38:45 
Decyzja o zakupie stali na dach rzadko sprowadza się do prostego przeliczenia metrów kwadratowych powierzchni połaci na metry kwadratowe materiału. W rzeczywistości kluczową rolę odgrywają niuanse techniczne, które odróżniają szerokość całkowitą arkusza od jego szerokości użytkowej, a także specyfika formatowania stali.
Na rynku dominują dwa główne systemy: blachodachówki cięte na wymiar oraz rozwiązania modułowe.
Choć oba warianty powstają zazwyczaj z tego samego wsadu stalowego o standardowej szerokości 1250 mm, finalny produkt różni się diametralnie sposobem profilowania, a co za tym idzie – wymiarami efektywnymi.
Geometria arkusza determinuje, jak wiele materiału trzeba będzie zamówić, by pokryć dach, uwzględniając niezbędne zakłady i ewentualne straty materiałowe przy skomplikowanych bryłach budynków.
Blachodachówka a powłoki ochronne i trwałość
| Powłoka | Grubość | Opis / zastosowanie |
|---|---|---|
| Poliester połysk | PE 25 µm | Klasyczna, gładka powłoka o szerokiej palecie barw. Charakteryzuje się dobrą odpornością na promieniowanie UV i jest chętnie wybierana w przypadku dachów o tradycyjnym charakterze. |
| Poliester mat | PE Mat 35 µm | Matowe wykończenie o grubszej strukturze, bardziej odporne na zarysowania i czynniki atmosferyczne. Często wybierane ze względu na elegancki, stonowany wygląd. |
| Pural | PUR 50 µm | Powłoka poliuretanowo-poliamidowa o podwyższonej odporności na korozję, promieniowanie UV i uszkodzenia mechaniczne. Zapewnia wieloletnią trwałość, nawet w wymagających warunkach środowiskowych. |
| PVDF | 25 µm | Powłoka premium wykonana z polifluorku winylu, odporna na promieniowanie UV, zanieczyszczenia przemysłowe i zmienne warunki pogodowe. Polecana do budynków położonych w rejonach o dużym zanieczyszczeniu powietrza. |
| Plastizol | do 200 µm | Najgrubsza z powłok, o wysokiej odporności mechanicznej i chemicznej, stosowana głównie w obiektach przemysłowych. |
System modułowy i cięty na wymiar
Podstawowy podział blachodachówek determinuje sposób, w jaki definiujemy ich wymiary.
W przypadku blachodachówek ciętych na wymiar mamy do czynienia z produkcją zindywidualizowaną, gdzie długość arkusza jest dostosowywana bezpośrednio do długości krokwi lub projektu połaci. Technologia ta pozwala na uzyskanie arkuszy o imponującej długości, sięgającej w niektórych modelach nawet 6000 mm, choć minimalne odcinki mogą wynosić zaledwie 400-500 mm.
Takie rozwiązanie jest niezwykle efektywne na prostych, dwuspadowych dachach, gdzie jeden długi arkusz może pokryć pas od kalenicy aż po okap, eliminując poprzeczne łączenia. Należy jednak pamiętać, że transport i rozładunek elementów o długości kilku metrów wymaga odpowiedniej logistyki i ostrożności, aby nie doszło do deformacji profilu.
Zupełnie inna filozofia przyświeca blachodachówkom modułowym. Tutaj wymiary są ustandaryzowane, co znacznie upraszcza procesy magazynowe i transportowe – materiał na cały dach można przewieźć na standardowych europaletach.
Typowy arkusz modułowy to element o niewielkich gabarytach, zazwyczaj składający się z dwóch rzędów modułów, co daje całkowitą długość arkusza w granicach 720 mm. Pojedynczy moduł ma najczęściej długość 350 mm, co stało się pewnym standardem rynkowym, ułatwiającym rozmierzenie łat na dachu.
Taka kompaktowa forma sprawdza się idealnie na dachach wielopołaciowych, z licznymi lukarnami i załamaniami, ponieważ generuje znacznie mniej odpadów niż docinanie długich arkuszy na budowie. Standaryzacja wymiarów w systemie modułowym pozwala również na łatwiejszą wymianę pojedynczego elementu w przypadku uszkodzenia mechanicznego w trakcie eksploatacji.
Zestawienie parametrów czterech modeli blachodachówki marki Hanbud produkowanych „na wymiar”
| Model | Szerokość wsadu | Szerokość użytkowa | Szerokość całkowita | Długość arkusza / modułu | Wysokość profilu / tłoczenia | Uwagi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Claro (cięte na wymiar) | 1250 mm | 1172 mm | 1205 mm | maksymalna 5000 mm; minimalna 400/450 mm | Wysokość profilu 38 mm; wysokość tłoczenia 25 mm | Długość modułu: 350/400 mm |
| Malta (cięte na wymiar) | 1250 mm | 1150 mm | 1210 mm | maksymalna 5000 mm; minimalna 470/520 mm | Wysokość profilu 48 mm; wysokość tłoczenia 30 mm | Długość modułu: 350/400 mm |
| Vena (cięte na wymiar) | 1250 mm | 1135 mm | 1195 mm | maksymalna 6000 mm; minimalna 400/450 mm | Wysokość profilu 38/43/53 mm; wysokość tłoczenia 15/20/30 mm | Długość modułu: 350/400 mm |
| Argilla (cięte na wymiar) | 1250 mm | 1100 mm | 1180 mm | maksymalna 5000 mm; minimalna 470/520 mm | Wysokość profilu 58 mm; wysokość tłoczenia 30 mm | Długość modułu: 350/400 mm |
Uwaga: „szerokość użytkowa” to część arkusza pokrywająca rzeczywistą powierzchnię dachu (bez zachodów), natomiast „szerokość całkowita” to pełna szerokość arkusza. Planując materiał warto wziąć pod uwagę właśnie szerokość użytkową dla obliczeń ilości materiału.
Różnica: szerokość całkowita a użytkowa
W analizie wymiarów blachodachówek najważniejszym parametrem dla inwestora nie jest fizyczna szerokość arkusza, lecz jego szerokość krycia, zwana też szerokością użytkową.
Arkusze produkowane są zazwyczaj ze standardowej blachy o szerokości wsadu 1250 mm, jednak proces tłoczenia – nadawania blasze kształtu fali – powoduje "skurczenie" się materiału na szerokości. Im wyższy i bardziej skomplikowany profil, tym węższy będzie finalny pas krycia.
Przykładowo, modele o niższym profilu mogą oferować szerokość użytkową na poziomie 1172 mm (przy szerokości całkowitej 1205 mm), co jest wynikiem bardzo ekonomicznym.
Z kolei blachodachówki o wysokim, wyrazistym tłoczeniu, naśladujące dachówki ceramiczne typu mnich-mniszka czy karpiówka, mogą mieć szerokość efektywną zredukowaną do około 1100 mm przy szerokości całkowitej 1180 mm.
Rozróżnienie to jest krytyczne podczas zamawiania materiału. Szerokość całkowita obejmuje bowiem te fragmenty arkusza, które podczas montażu znajdą się pod spodem sąsiedniego elementu, tworząc niezbędny zakład uszczelniający.
Płacąc za metr kwadratowy całkowity, w rzeczywistości otrzymujemy mniejszą powierzchnię efektywnego dachu.
Dlatego profesjonalne wyceny zawsze powinny opierać się na parametrze szerokości użytkowej, która informuje nas o tym, ile "czystego" dachu przybędzie po zamontowaniu jednego arkusza.
Wartości te są ściśle skorelowane z konkretnym modelem – dla przykładu, w popularnych modelach modułowych szerokość efektywna waha się najczęściej między 1100 mm a 1150 mm, co przy stałej długości arkusza pozwala łatwo przeliczyć liczbę potrzebnych elementów.
Blachodachówka modułowa Hanbud – wymiary techniczne
| Model | Szerokość wsadu | Szerokość użytkowa | Szerokość całkowita | Długość arkusza | Długość modułu | Wysokość profilu | Wysokość przetłoczenia |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Claro Modular | 1250 mm | 1172 mm | 1205 mm | 720 mm | 350 mm | 43 mm | 30 mm |
| Retto | 1250 mm | 1100 mm | 1180 mm | 720 mm | 350 mm | 58 mm | 35 mm |
| Vena Modular | 1250 mm | 1135 mm | 1195 mm | 720 mm | 350 mm | 53 mm | 30 mm |
| Moderno | 1250 mm | 1150 mm | 1210 mm | 720 mm | 350 mm | 53 mm | 35 mm |
Wysokość profilu i grubość materiału
Wymiary blachodachówki to nie tylko długość i szerokość, ale również trzeci wymiar – wysokość profilu i przetłoczenia. Parametr ten ma podwójne znaczenie: estetyczne i konstrukcyjne. Wysokość profilu, czyli całkowita wysokość fali, może wynosić od niespełna 40 mm do blisko 60 mm w modelach o bardziej wyrazistej rzeźbie.
Z kolei wysokość samego przeskoku (przetłoczenia poprzecznego) to zazwyczaj od 15 do 35 mm.
Wyższe profilowanie nie tylko nadaje pokryciu bardziej szlachetny, trójwymiarowy wygląd, upodabniający blachę do ciężkich pokryć ceramicznych, ale przede wszystkim znacząco zwiększa sztywność arkusza. Jest to szczególnie istotne przy montażu i poruszaniu się po dachu, a także wpływa na odporność pokrycia na obciążenia śniegiem czy wiatrem.
Ostatnim, choć niewidocznym gołym okiem wymiarem, jest grubość rdzenia stalowego. Standardem w branży, zapewniającym optymalny kompromis między wytrzymałością a wagą, jest stal o grubości od 0,40 do 0,50 mm.
Taka grubość sprawia, że metr kwadratowy pokrycia waży zaledwie około 4,5–5 kg, co czyni blachodachówkę jednym z najlżejszych materiałów dachowych, nieobciążającym nadmiernie konstrukcji więźby.
Warto jednak pamiętać, że na finalną grubość produktu składają się również powłoki ochronne – od standardowych poliestrów o grubości 25 mikronów, po zaawansowane powłoki poliuretanowe czy plastizol, których grubość może dochodzić nawet do 200 mikronów, co bezpośrednio przekłada się na długowieczność dachu i długość gwarancji producenta.
Źródło: Hanbud
Fot. otwierająca: Adobe Stock
Komentarze