Elektronarzędzia w domowym warsztacie

Różnorodny asortyment narzędzi ręcznych z napędem elektrycznym nazywanych powszechnie elektronarzędziami umożliwia optymalny ich dobór do efektywnego przeprowadzenia różnorodnych prac stolarskich, murarskich, instalacyjnych, ślusarskich czy dekoratorskich. Zależnie potrzeb i własnych umiejętności niemal każdy domu przyda się przynajmniej kilka elektronarzędzi niezbędnych do samodzielnego wykonania drobnych napraw, konserwacji czy nawet poważniejszego remontu.

Elektronarzędzia w domowym warsztacie

Zestaw podstawowych elektronarzędzi domowych

Urządzając nowy dom z pewnością będziemy musieli coś powiesić na ścianach, zmontować meble dostarczone w paczkach czy przygotować drewnianą powierzchnię do malowania. Do takich prac niezbędna będzie przynajmniej wiertarka, ale jeszcze lepsza będzie wiertarko-wkrętarka umożliwiająca również wiercenie z udarem. Z odpowiednio dobranym wyposażeniem można ją również wykorzystać do wielu innych robót, ale w tym zakresie przydatna będzie głównie do działań dorywczych, ze względu na z reguły małą efektywność i precyzję.

Planując samodzielne prowadzenie szerszego zakresu prac z pewnością przydadzą się elektronarzędzia przeznaczone do efektywnego cięcia betonu, drewna, metalu czy tworzyw sztucznych jak również umożliwiające ich obróbkę powierzchniową metodą szlifowania.

W tej grupie elektronarzędzi prym wiedzie szlifierka kątowa, którą przetniemy stalowe pręty czy rury, wytniemy bruzdę betonie czy zlikwidujemy nierówności podłoża. Natomiast przy pracach renowacyjnych - zwłaszcza wyrobów drewnianych - szczególnie przydatne będą różnego typu szlifierki pracujące płótnem lub papierem ściernym, które posłużą np. do usunięcia starej farby czy wygładzenia powierzchni.

Oczywiście „w miarę jedzenia rośnie apetyt” i z czasem zestaw posiadanych elektronarzędzi będzie się powiększał, zwłaszcza, że wydatki związane z ich zakupem bywają mniejsze niż koszt zatrudnienia fachowca do wykonania drobnych robót.

Strategiczna decyzja - jakie zasilanie

Dynamiczny rozwój technologii produkcji akumulatorów sprawił, że wiele elektronarzędzi zasilanych jest z wbudowanego źródła prądu, co stworzyło możliwość wyboru - zasilanie sieciowe czy akumulatorowe. Bezsprzecznie elektronarzędzia z własnym zasilaniem w wielu przypadkach będą wygodniejsze w użyciu, ale z reguły są mniej efektywne od urządzeń sieciowych i mogą pracować jedynie przez ograniczony, dość krótki czas.

Wiertarko-wkrętarka zasilana systemem akumulatorowym TRYTON 20V. fot. PROFIX
Wiertarko-wkrętarka zasilana systemem akumulatorowym TRYTON 20V. fot. PROFIX

Istotnym problemem urządzeń akumulatorowych jest tzw. gotowość do pracy wynikająca z samorozładowywania się przy długotrwałym przechowywaniu, ale obecnie przy akumulatorach Li-Ion ma to znikome znaczenie. W praktyce zestaw elektronarzędzi podstawowym powinien składać się z młotowiertarki - najlepiej sieciowej o mocy 800-1000W oraz niewielkiej wiertarko-wkrętarki akumulatorowej. Pozwoli on na wygodne przeprowadzenie wielu prac remontowych i modernizacyjnych z użyciem podstawowego jak i dodatkowego osprzętu.

Przy kompletowaniu szerszego asortymentu elektronarzędzi i decydując się na zakup kilku urządzeń akumulatorowych, warto dobierać je z uwzględnieniem jednorodności parametrów zasilania. Dzięki temu zmniejszą się koszty ich zakupu (akumulator z ładowarką stanowi często 30-50% ceny), gdyż część maszyn możemy nabyć bez akumulatora, a także wydłużymy czas pracy wymieniając zasilanie z innego urządzenia.

Wiertarka, wiertarka udarowa, wiertarko-wkrętarka czy młotowiertarka?

Po tymi określeniami kryją się podobne urządzenia różniące się jednak rodzajem i zakresem wykonywanych działań.

Wiertarka umożliwia wiercenie w metalach, drewnie czy tworzywach przy użyciu odpowiednich wierteł, a także może być źródłem napędu np. mieszadeł do farb i zapraw, szczotek stalowych, tarcz ściernych itd. Narzędzia robocze z chwytem walcowym, sześciokątnym lub trójkątnym. mocowane są w uchwycie trójszczękowym z kluczykiem lub samozaciskowym. Z reguły posiada przełącznik kierunków obrotów oraz regulator prędkości obrotowej a niekiedy również przekładnię dwubiegową. W miarę uniwersalne zastosowanie mają wiertarki o mocy 500 - 600 W i prędkości obrotowej do 3000 obr/min.

Wiertarko-wkrętarka akumulatorowa DV18DBL2 W4Z z udarem. fot. HiKOKI
Wiertarko-wkrętarka akumulatorowa DV18DBL2 W4Z z udarem. fot. HiKOKI

Wiertarka udarowa jest rozwinięciem zwykłej wiertarki poprzez uzupełnienie napędu wrzeciona zębatką, która wywołuje drgania wiertła, co umożliwia jego kruszące oddziaływanie na względnie twardy materiał (cegły, silikaty, słaby beton) umożliwiając skuteczne wiercenie. W praktyce efektywność pracy wiertarki z mechanizmem udarowym w twardym betonie będzie niewielka, a w skrajnych przypadkach wiertło nie będzie się wcale zagłębiać.

Wiertarko-wkrętarka to z kolei rozbudowana wiertarka wyposażona mechanizm wielostopniowego sprzęgła, które pozwala na ograniczenie momentu obrotowego na wrzecionie. Obecnie ten typ elektronarzędzia oferowany jest głównie w wersji akumulatorowej i wykorzystywany przy pracach montażowych np. składania mebli czy mocowanie płyt gipsowo-kartonowych. Typowy uchwyt trójszczękowy pozwala na mocowanie wierteł jak i tzw. bitów - końcówek do przykręcania wkrętów i śrub.

Młotowiertarka różni się od wiertarki sposobem przenoszenia napędu i mocowania narzędzi roboczych. Wyposażona w pneumatyczny mechanizm udarowy jest bardzo skuteczna w kruszeniu betonu i nie wymaga dużo wysiłku przy wierceniu dzięki uderzeniom wywołanym przez bijak. Efektywność wiercenia uzależniona jest o energii udaru, który w nieprofesjonalnych urządzeniach sięga nawet 4 dżuli (4 J).

Zastosowanie młotowiertarki podczas skuwania posadzki na balkonie. fot. Janusz Werner
Skucie młotowiertarką starej posadzki. fot. Janusz Werner

Dodatkowa zaletą młotowiertarki jest pewne zamocowanie wiertła (uchwyt zatrzaskowy SDS), które nie luzuje się w nim podczas pracy udarowej. Z reguły młotowiertarki umożliwiają również kucie bruzd, większych otworów za pomocą dłut płaskich, szpiczastych lub łyżkowych, dzięki wyłączanym obrotom wrzeciona. Mogą również pracować jako zwykłe wiertarki, na co pozwala wyłączenie udaru i osadzeniu uchwytu wiertarskiego z trzonkiem SDS.

Przydatne funkcje i zabezpieczenia elektronarzędzi

Regulacja obrotów w popularnych modelach wiertarek oparta jest na prostych układach sterowania działających na zasadzie ogranicznika obrotów, które nie zapewniają precyzyjnego utrzymania nastawionej prędkości. Zmienia się ona w funkcji obciążenia i przy nastawieniu na wolną pracę przy wzroście oporów wiertarka może po prostu zatrzymać się.

Problem ten nie występuje w wiertarkach wyposażonych w układ stabilizacji obrotów niezależnie od obciążenia, co jest szczególnie przydatne, gdy pracujemy na małej prędkości obrotowej np. przy mieszaniu gęstej zaprawy. Maszyny te mają również wyłącznik przeciążeniowy, który zapobiega przegrzaniu silnika pod dużym obciążeniem.

Przed chwilowym przeciążeniem chroni z kolei sprzęgło przeciążeniowe - mechanizm, który zapobiega np. wykręceniu ręki w przypadku, gdy w czasie wiercenia nastąpi zablokowanie wiertła. Układ taki montowany jest zwłaszcza w wiertarkach i młotowiertarkach o dużej mocy i małych obrotach (duży moment obrotowy) i znacząco podnosi bezpieczeństwo pracy takim elektronarzędziem.

Maszyna do cięcia i szlifowania

Efektywne przecinanie twardych materiałów jak i szlifowanie różnych powierzchni zapewniają niewielkie szlifierki kątowe. Maszyny te należą do jednych z bardziej uniwersalnych elektronarzędzi, gdyż oprócz podstawowego zastosowania jakim jest przecinanie metali, betonu, twardych materiałów ceramicznych mogą być wykorzystywane również do szlifowania powierzchni, czyszczenia z rdzy, farby a nawet polerowania.

Szlifierka kątowa z tarczą (ściernicą listkową talerzową serii SMT 925 Special) do szlifowania stali. fot. Klingspor

Do prac „domowych” najczęściej wykorzystywane są szlifierki o mocy 500-1000W i przystosowane są do zamontowania tarcz o średnicy 115, 125 mm. Ze względu na niewielki ciężar nazywane są jednoręcznymi, choć praca nimi wymaga użycia obu rąk. Podstawowymi narzędziami roboczymi do współpracy ze szlifierkami kątowymi są tarcze ścierne do cięcia i szlifowania metalu, betonu oraz wykonane z nasypem diamentowym używane do obróbki twardych materiałów ceramicznych (np. płytek gresowych).

Odpowiednia tarcza pozawala ciąć na sucho bloczki i pustaki betonowe za pomocą szlifierki kątowej. fot. Rubi Polska
Szlifierka kątowa z odpowiednią tarczą pozawala ciąć na sucho bloczki i pustaki betonowe. fot. Rubi Polska

Na szlifierce można też zamocować szczotki do usuwania rdzy lub tarcze elastyczne do szlifowania większych powierzchni. Do użytku domowego warto nabyć szlifierkę regulatorem obrotów - zwiększy to jej funkcjonalność i bezpieczeństwo pracy, a także z blokadą wrzeciona umożliwiającą zamontowanie tarczy jednym kluczem.

Zwróćmy również uwagę na sposób mocowania osłony tarczy, która powinna pozwalać ustawienia w dowolnym położeniu chroniąc przed ewentualnymi odpryskami. Przydatnym wyposażeniem szlifierki kątowej będzie stojak, nie tylko ułatwiający przecinanie małych elementów, ale również znacząco podnoszący bezpieczeństwo obsługi.

autor: Cezary Jankowski

opracowanie: Aleksander Rembisz

zdjęcia: Rubi Polska, Klingspor, Profix, Hikoki, Janusz Werner

film: Festool

Komentarze

FILMY OSTATNIO DODANE
Copyright © AVT 2020 Sklep AVT