Czy warto wymienić okna na nowe?

Takie pytania często zadają sobie mieszkańcy domów budowanych ponad 20 lat temu, gdy obowiązywały liberalne przepisy dotyczące wymagań ciepłochronności, a i jakość używanych wtedy materiałów nie zawsze zapewniała dostatecznie wysoką trwałość. W praktyce o wymianie okna decyduje z reguły zły stan techniczny, powodujący pogorszenie jego funkcjonalności, ale warto też przeprowadzić analizę ekonomiczną zasadności zamontowania nowego okna. 

Czy warto wymienić okna na nowe?

Jak okna wpływają na ciepłochronność domu?

Powierzchnia okien w przeciętnym domu jednorodzinnym najczęściej wynosi około 20% całkowitej powierzchni użytkowej budynku, ale ze względu na ograniczoną technicznie i ekonomicznie, ich ciepłochronność, jednostkowe straty ciepła tą drogą - w przeliczeniu na 1 m² powierzchni przegrody zewnętrznej - są z reguły kilkukrotnie większe niż przez równoważną powierzchnię ściany, stopu czy dachu.

W użytkowanym od wielu lat domu, trudno precyzyjnie określić rzeczywistą przenikalność cieplną starego okna, ale można przyjąć, że stolarka produkowana ok. 25 lat temu, nominalnie uzyskiwała ciepłochronność na poziomie współczynnika przenikalności U ok. 1,5 – 1,6 W/(m² K).

W praktyce może być on znacznie większy, ale spowodowany głównie nieszczelnościami, bo parametry ciepłochronne oszklenia i profili nie ulegają większym zmianom. Porównanie potencjalnych oszczędności powstałych w wyniku wymiany stolarki o lepszych parametrach termoizolacyjnych, odniesiemy do standardowych okien spełniających aktualne wymagania ciepłochronności i z uwzględnieniem nominalnych parametrów starych okien, gdyż nieszczelności można ograniczyć dzięki względnie taniej renowacji.

Do analizy przyjmiemy różnicę współczynników przenikalności cieplnej U, wynoszącą 0,6 W/(m² K ) [1,5 W/(m² K) dla okien starych i 0,9W/(m² K) dla nowych, wg wymagań od 1 stycznia 2021 roku. Zakładamy przeciętny czas trwania sezonu grzewczego na poziomie 5000 godzin i średniej różnicy temperatury wewnętrznej i zewnętrznej w tym okresie równej 15°C.

Jednostkowe straty ciepła przez stare okna wyniosą więc 112,5 kWh/m² w rok, a w nowych tylko 67,5 kWh/m² w rok. W wymiarze jednostkowym pozwoli to oszczędzić ok. 10 zł/m² otworów okiennych i w przybliżeniu zmniejszy koszty ogrzewania w budynku o powierzchni 150 m² o ok. 300 zł rocznie (przy korzystaniu ze standardowych źródeł ciepła np. gazu przewodowego, paliw stałych).

Bazując na tych wyliczenia łatwo określimy czas zwrotu takiej wymiany, porównując spodziewane oszczędności z wydatkami na tę inwestycję. Orientacyjny cena standardowego, nowego okna wraz z montażem to 400-500 zł za m² jego powierzchni.

Wymienić czy przeprowadzić renowację?

Podjęcie takiej decyzji wymaga przeprowadzenia oceny stanu technicznego okna, a na poważniejszą renowacją możemy zdecydować się głównie w przypadku względnie nowych okien drewnianych. W przypadku okien z PVC prace z reguły ograniczają się do regulacji okuć, wymiany uszczelnień lub modyfikacji poprawiających ich funkcjonalność.

Nowe okno drewniane
W przypadku okien drewnianych nowej generacji możliwa jest generalna renowacja. Fot. STOLARKA

Pierwsze okna z tworzywa wprowadzone na rynek polski, ze wglądu na wiotkość profili dość szybko uległy trwałemu odkształceniu (nie do naprawy), a plastik utracił barwę i strukturę pod wpływem słońca. Dlatego do naprawy nadają się głównie drewniane okna tzw. szwedzkie oraz z szybami zespolonymi i różnymi wariantami okuć obwiedniowych, a od oceny stanu technicznego okna zależeć więc będzie zakres prac renowacyjnych, co wymaga sprawdzenia:

  • zamocowania okuć, łatwości zamykania i otwierania,
  • równomierności przyleganie skrzydła do ościeżnicy (szpary, zwichrowanie profili),
  • stan uszczelek obwodowych,
  • stan profili skrzydeł i ościeżnicy (pęknięcia, wyłupania, spróchnienia),
  • osadzenie szyb (ubytki kitu, zmurszałe uszczelki, zdeformowane listwy przyszybowe),
  • powłoki malarskiej ( złuszczenia, skredowanie, wyjałowienie drewna).

Gdy stan techniczny okna pozwala na jego renowacje we własnym zakresie, prace te wykonujemy według poniższych zasad.

Naprawa zamocowania okuć

Zawiasy skrzydeł i inne elementy okuć okiennych z czasem ulegają osłabieniu, zamocowania na skutek poluzowania wkrętów, korozji czy miejscowych pęknięć i butwienia drewna. Jeśli są one luźne, a wkręty wychodzą bez większego oporu, konieczne będzie kołkowanie otworów.

Do tego celu można wykorzystać np. gotowe drewniane kołki meblowe o średnicy 8 lub 10 mm. Po wywierceniu otworu na wymaganą głębokość wkleja się kołek, co zapewni dobre zamocowanie nowego wkrętu.

Korekta profili

Ubytki drewna czy odkształcenia w profilu wymagają naprawy poprzez zeszlifowanie wypukłości lub wstawienie i wyprofilowanie ubytków. Długie, „garbate" odkształcenia profili, po wstępnym zeszlifowaniu można naprawić, naklejając paski forniru o różnej długości. Ostateczne wyprowadzenie płaszczyzny profilu uzyskuje się przez szlifowanie na całej długości.

Sprawdzenie przylegania skrzydła do ościeżnicy możemy przeprowadzić przy użyciu wałeczków z plasteliny. Przyklejamy je do wrębu w kilku miejscach, przykrywamy folią i po zamknięciu i otworzeniu okna mierzymy grubość zgniecionej masy. Powinniśmy uzyskać podobny wymiar na całym obwodzie, a średnia grubość pozwoli na dobór odpowiedniego profilu uszczelki.

Renowacja osadzenia szyb

Zależnie od wieku okien szyby mogły być osadzane przy użyciu kitu, listew z tworzywa, bądź „na silikon" czy uszczelkę gumową. Uszkodzenia kitu mocującego szybę mogą być w postaci miejscowych wykruszeń, spękań, bądź występować na całym obwodzie. Drobne uszkodzenia, a także spękania najłatwiej naprawić masą akrylową, nakładaną szpachelką.

Renowacja przeszkleń
Renowację okien można wykonać samodzielnie, czasem wystarczy niewiele, aby poprawić szczelność. Fot. kb.pl

Przed szpachlowaniem, stary kit warto przeszlifować (chroniąc szkło przed porysowaniem) i dokładnie odpylić. Jeśli konieczne będzie nałożenie nowego kitu trzeba usunąć całą starą warstwę, zwracając uwagę czy szpilki podtrzymujące szybę nie wypadły. Okitowanie powinno mieć trójkątny przekrój, bez uskoku na połączeniu z szybą.

Kit szklarski długo wysycha (do 6 tygodni) i dopiero wtedy może być malowany. Pozostałe sposoby osadzenia dotyczą szyb zespolonych i z reguły nie wymagają poprawienia.

Renowacyjne malowanie

W przypadku powłok malarskich złuszczających się, chropowatych, konieczne będzie całkowite ich usunięcie. Najbardziej zniszczone są zewnętrzne powierzchnie, a uszkodzenia często również sięgają struktury drewna. Starą farbę można usunąć przy pomocy preparatów zmiękczających farby olejne i zeskrobania szpachelką, metodą opalania, jednak powierzchnie frontowe najskuteczniej przygotujemy przez szlifowanie szlifierką taśmową.

Po odkurzeniu można przystąpić do szpachlowania ubytków i pęknięć szpachlówką do drewna na bazie akrylu. Odkryte surowe drewno należy zaimpregnować, co chroni przed gniciem i zapewnia dobre przyleganie powłoki malarskiej. Do malowania okien nadają się farby wodorozcieńczalne, akrylowe jak i rozpuszczalnikowe. Farby wodorozcieńczalne z reguły łatwiej nakładać, umożliwiają też „oddychanie" drewna, co zmniejsza ryzyko łuszczenia się powłoki.

Malowanie okien wymaga użycia farby odpornej na wilgoć
Do malowania okien należy użyć farb przeznaczonych do renowacji stolarki. Fot. Castorama 

Zapewniają też zachowanie faktury układu słojów, jeśli zastanie nałożona na niemalowane wcześniej drewno. Z kolei farby rozpuszczalnikowe pozwalają na uzyskanie szczelnej powłoki o wysokim połysku, pożądanej szczególnie po strony wewnętrznej okna.

Renowacja uszczelnień

Stare okna drewniane mogą w ogóle nie mieć uszczelek lub uległy one uszkodzeniu co oczywiście powoduje duże straty ciepła, przenikanie kurzu i hałasu. Do poprawienia szczelności można wykorzystać dostępne w handlu uszczelki profilowe, samoprzylepne, bądź wymienić uszkodzone uszczelnienie wciskane na nowe.

Warto założyć też uszczelnienie między skręcanymi ramiakami – zamknięta warstwa powietrza między szybami poprawi ciepłochronność całego okna. W oknach z PVC dość łatwo wymienia się uszczelki obwodowe, dobierając odpowiednio ich profil.

Najłatwiej wykonać renowację okien PVC
Renowację okien z PVC można przeprowadzić w ograniczonym zakresie. Fot. Grupa PSB

Regulacja okuć

W starych oknach drewnianych regulacja okuć jest ograniczona do korekty wysokości zawieszenia skrzydła, poprzez podkładki na zawiasach. W wariantach rozwierno-uchylnych dodatkowe regulacje umożliwiają wkręcanie lub wykręcania prowadników prętów mocujących.

Znacznie większe możliwości regulacyjne mają okucia obwiedniowe, montowane w nowszych typach okien. Dzięki mimośrodowym elementom, można zmieniać ustawienie skrzydła w każdej płaszczyźnie, regulować siłę docisku. Sposób regulacji zależy od konkretnego modelu okucia, a dokładny opis czynności można znaleźć np. na stronie internetowej ich producenta.

Autor: Cezary Jankowski

Opracowanie: Klaudia Tomaszewska

Zdjęcie otwierające: jakbudowac.pl

Komentarze

FILMY OSTATNIO DODANE