Jak dobrać instalację alarmową?

System alarmowy staje się niezbędnym uzupełnieniem tzw. biernej ochrony domu przed włamaniem, tworząc strefy odstraszające intruzów sygnałem dźwiękowym, świetlnym oraz umożliwiając powiadomienie służb interwencyjnych. Tylko właściwa lokalizacja i dobór urządzeń sygnalizacyjnych może zapewnić skuteczne zabezpieczenie posesji przed niepożądanymi osobami i ograniczyć możliwość wywoływania fałszywych alarmów.

Jak dobrać instalację alarmową?
Z artykułu dowiesz się:
  • Jak dobrać system ochrony?
  • Jak funkcjonuje system alarmowy?
  • Jakie są elementy systemu alarmowego?

System ochrony

Dobór systemu ochrony uzależniony jest od wielu czynników, przy czym musimy przede wszystkim określić, jaki obszar będzie objęty kontrolą dostępu. W domach jednorodzinnych decydujemy się najczęściej na zamontowanie wewnętrznej instalacji alarmowej, która przy doborze odpowiednich czujek i prawidłowym ich rozmieszczeniu zapewnia wysoki stopień ochrony.

Jednak nie zareaguje ona z dostatecznym wyprzedzeniem przy próbie włamania, pozwalając na spowodowanie już pewnej szkody, np. w postaci wybitego szyby czy uszkodzonego okna.

Dlatego w rejonach szczególnie zagrożonych tzw. przestępczością pospolitą (częste przypadki włamań „nieprofesjonalnych”, połączonych niekiedy z wandalizmem), warto utworzyć również zewnętrzną strefę ochronną, której naruszenie uruchamiałoby przynajmniej wewnętrzny alarm.

System alarmowy powinien też umożliwiać tworzenie 2-3 niezależnych stref ochrony. Dzięki takiemu rozwiązaniu możemy chronić pomieszczenia na parterze, gdy mieszkańcy śpią na górze, pozostawić, np. psa w pomieszczeniu z wyłączonym alarmem, mieć dostęp do garażu bez konieczności dezaktywacji całego systemu. Rozmieszczenie czujek musi obejmować obszarem reagowania wszystkie potencjalne miejsca, przez które można wejść do domu - okna fasadowe i dachowe, drzwi główne i gospodarcze, wejście do garażu i piwnicy.

Rysunek przedstawia przykładowe rozmieszczenie czujek alarmowych.
Rysunek przedstawia przykładowe rozmieszczenie czujek alarmowych. Fot. Optex Security.

Jak funkcjonuje system alarmowy?

Każdy system alarmowy, niezależnie od konfiguracji poszczególnych elementów, zawiera centralkę alarmową, manipulator - klawiaturę do ustawiania parametrów pracy instalacji oraz czujniki reagujące na zdarzenia.

W przypadku uruchomienia alarmu następuje załączenie, np. lampy z pulsującym światłem oraz syreny dźwiękowej działających odstraszająco i ewentualnie przesłanie sygnału alarmowego do służb interwencyjnych.

Syrena alarmowa i czujnik ruchu zamontowane na zewnątrz domu.
Syrena alarmowa i czujnik ruchu zamontowane na zewnątrz domu. Fot. J. Werner.

Komunikacja między centralą a poszczególnymi czujnikami może odbywać się za pośrednictwem przewodów lub bezprzewodowo na drodze radiowej. Ma to istotne znaczenie zarówno przy montażu, jak i późniejszym użytkowaniu.

Instalacja przewodowa wymaga doprowadzenia kabli do wszystkich miejsc, gdzie będą instalowane elementy systemu, a późniejsza zmiana ich położenia będzie kłopotliwa, wymagająca niekiedy rozkucia tynku.

Dowolność w rozmieszczeniu elementów systemu alarmowego zapewniają natomiast urządzenia bezprzewodowe komunikujące się między sobą za pomocą fal radiowych. W takim rozwiązaniu wymagane jest jedynie doprowadzenie przewodów zasilających do centrali i sygnalizatorów i mechanizmów wykonawczych, a pozostałe elementy zasilane są z własnej baterii.

Nie tylko alarm

Dodatkowa konfiguracja instalacji alarmowej umożliwia nie tylko sygnalizowanie naruszenia chronionego obszaru, ale również informowanie o zagrożeniach w wyniku pożaru, zalania, ulatniania się gazu czy nadmiernym spadkiem temperatury w wyniku awarii ogrzewania.

W rozbudowanych układach można również sterować zdalnie, np. za pomocą telefonu funkcjonowaniem różnych urządzeń czy zajrzeć do pomieszczeń za pomocą kamery podczas wakacyjnych podróży.

Dzięki odpowiednim aplikacjom możemy zdalnie sterować naszą instalacją alarmową. Fot. Sukces Technology Group.

Powiadomienie o uaktywnieniu alarmu lub innych zdarzeń podczas naszej nieobecności odbywa się za pośrednictwem sieci GSM po zainstalowaniu w telefonie komórkowym odpowiedniej aplikacji. W momencie uaktywnienia się alarmu wysyłana jest, np. wiadomość SMS na wybrany numer z określeniem przyczyny wywołania alarmu (który czujnik zadziałał).

Elementy systemu alarmowego

Centrale alarmowe decydują o funkcjonalności systemu i możliwościach kontroli chronionego obiektu. Instalowane obecnie mikroprocesorowe centrale alarmowe, dzięki możliwościom wszechstronnego programowania i rozbudowy, zapewniają różnorodność zadań alarmowych oraz sterowanie różnymi elementami wyposażenia domu.

Dostępne są jako urządzenia pracujące w systemie przewodowym lub bezprzewodowym z różną konfiguracją dodatkowego wyposażenia. Współpracujące z nimi czujki muszą pracować w tym samym systemie. Z tym, że centrale bezprzewodowe mają również kilka wejść przewodowych.

Z wielu parametrów, jakimi cechują się poszczególne modele central najistotniejsza dla użytkownika będzie liczba wejść sygnałowych, możliwość wydzielenia stref ochrony, rozbudowy czy współpracy z innymi urządzeniami. Natomiast liczba niezbędnych wyjść zależeć będzie od planowanego systemu sygnalizacji alarmu oraz sterowania innymi urządzeniami.

Manipulatory mogą być sensoryczne oraz z dotykowym ekranem.
Manipulatory mogą być sensoryczne oraz z dotykowym ekranem. Fot. Satel.

Programowanie i uruchamianie systemu alarmowego odbywa się przy użyciu klawiatury nazywanej też manipulatorem. Oprócz podstawowych funkcji, takich jak włączanie i wyłącznie systemu za pomocą kodu dostępu, ustalenia zwłoki potrzebnej na opuszczenie pomieszczenia, można za jej pomocą zaprogramować strefy ochrony (aktywność części czujników), a także uzyskać podawane na wyświetlaczu informacje o stanie aktywności, historii zdarzeń w czasie, gdy system był włączony.

Klawiaturę instalujemy z reguły w pobliżu wejścia, ale w przypadku garażu z przejściem do budynku warto zainstalować układ pozwalający na sterowanie załączaniem alarmu za pomocą pilota. Umożliwi to jego aktywację i dezaktywację bez konieczności otwierania głównych drzwi wejściowych po wjechaniu do garażu.

Wykrywanie niepożądanych zdarzeń umożliwiają różnego rodzaju czujniki. Podstawowym rodzajem są czujniki ruchu, w standardowej wersji typu PIR - jako pasywne wykrywacze promieniowania podczerwonego - reagujące na pojawienie się w polu widzenia obiektu o innej temperaturze niż tzw. tło.

Czujnik ruchu PIR reaguje na pojawienie się w polu widzenia obiektu o innej temperaturze niż tzw. tło.
Czujnik ruchu PIR reaguje na pojawienie się w polu widzenia obiektu o innej temperaturze niż tzw. tło. Fot. Satel.

Obwody poszczególnych czujek przewodowych pracują z reguły w trybie NC (obwód normalnie zamknięty), co eliminuje możliwość odcięcia czujki bez wywołania alarmu. W systemie bezprzewodowym występuje natomiast wzajemna radiowa komunikacja między centralką a czujką, sprawdzająca czy nie nastąpiło jej uszkodzenie bądź wyczerpanie baterii - wystarczają one na ok. 3 lata funkcjonowania systemu.

Poszczególne modele czujek różnią się czułością działania, zasięgiem, kątem widzenia, poborem prądu w stanie czuwania, a niektóre parametry można regulować (np. czułość, kąt widzenia), dostosowując je do warunków pracy. Większą odpornością na wywołanie fałszywego alarmu charakteryzują się czujki dualne oznaczane jako PIR+WM wyposażone w dodatkowy detektor mikrofalowy. Działa on na zasadzie podobnej do radaru, wykrywając ruch obiektu odbitą od niego mikrofalą. W czujkach dualnych dopiero uaktywnienie obu detektorów załącza alarm.

Czujki mogą też mieć ograniczenie czułości w funkcji PET, co zabezpiecza przed ich zadziałanie w wyniku obecności małych zwierząt. Czujniki ruchu instalujemy na wysokości 2,1 -2,4 m z ukierunkowaniem na okna i drzwi, a zasięg „widzenia” powinien obejmować całą ich powierzchnię, na co należy zwrócić uwagę szczególnie przy ochronie dużych okien tarasowych.

Do sygnalizacji naruszenia przestrzeni na zewnątrz, np. na tarasie czy balkonie wykorzystuje się tzw. barierę na podczerwień, utworzoną przez dwa urządzenia - nadajnik wysyłający wiązkę promieniowania podczerwonego oraz odbiornik reagujący na przerwanie strumienia IR. Oprócz wiązek „roboczych” z odbiornika przesyłany jest zwrotny sygnał kontrolny pozwalający na sprawdzenie jego sprawności.

Zewnętrzna bariera podczerwieni.
Zewnętrzna bariera podczerwieni. Fot. Optex Security.

Czujniki uderzeniowe sygnalizują próbę wyważenia okna, drzwi czy wybicie szyby. Działają jako urządzenia elektromagnetyczne (kontaktrony) bądź akustyczne wyposażone w czuły mikrofon. Czujniki kontaktronowe mocuje się na ramach okiennych, natomiast akustyczne instalowane są na ścianie w chronionym pomieszczeniu.

Czujniki kontaktronowe mocuje się na ramach okiennych.
Czujniki kontaktronowe mocuje się na ramach okiennych. Fot. Budvar.

Wyposażane są w mikroprocesorowe układy analizujące dochodzące sygnały, co eliminuje wywołanie alarmu, gdy wystąpią drgania niezwiązane z próbą włamania.

Autor: Cezary Jankowski
Zdjęcie otwierające: Satel
Zdjęcia w tekście: Optex Security, J. Werner, Sukces Technology Group, Satel, Budvar

Komentarze

FILMY OSTATNIO DODANE